Przywracanie do życia. Rewitalizacja obiektów terenów i obiektów poprzemysłowych.

Kategorie: Biznes Silesia24
Utworzone: wtorek, 4 lutego 2014
fot. Armada Golf Club
Przykład rewitalizacji zdegradowanych terenów po Kopalni „Szombierki” w Bytomiu na pole golfowe.

 

O modzie na rewitalizację terenów i obiektów poprzemysłowych rozmawiamy z dr inż. Grzegorzem Sporyszem z Centrum Badań i Dozoru Górnictwa Podziemnego Sp. z o.o. w Lędzinach.

Rewitalizować czy nie? Przed tym pytaniem stają często samorządowcy z województwa śląskiego.

Pojedyncze budynki, tereny poprzemysłowe czy wręcz całe dzielnice, przedmieścia o walorze historycznym - w każde z nich można tchnąć nowe życie. Pole do popisu jest szerokie. Zwłaszcza na Śląsku. To przywracanie do życia może być wieloaspektowe: od przywracania pierwotnej formy i przeznaczenia, jak w zabrzańskiej kopalni Guido, po nadawanie zupełnie nowego znaczenia, na przykład Bytom i okolica, gdzie ponad 100 lat działa kopalnia "Szombierki". Powstało tam pole golfowe i miejsce pod zabudowę deweloperską. Inny z możliwych scenariuszy wykorzystania substancji elementu architektonicznego to choćby katowicki Szyb Wilson przy kopalni "Wieczorek". Czy wreszcie to, co dzieję się w okolicach katowickiego "Spodka" - czyli powstająca tam nowa siedziba Muzeum Śląskiego.

Miasta metropolii katowickiej powinny być przygotowane, że za 25 lat nie będzie już u nich wydobycia węgla lub będzie mocno ograniczona - taką opinię specjalistów z Niemiec usłyszałem niedawno podczas konferencji zorganizowanej w Katowicach przez Górnośląski Związek Metropolitalny. Porównywali oni nasze elementy poprzemysłowego krajobrazu do tego, co działo się przed laty w Zagłębiu Ruhry. Ale to, co mówi się o zmierzchu górnictwa węgla kamiennego, nie musi wcale oznaczać, że kopalniany szyb powinien zniknąć z krajobrazu. Chodzi o pokazanie za kilkadziesiąt lat historycznego dziedzictwa, że górnictwo było bardzo ważnym elementem życia społeczeństwa w tym regionie.

Grzegorz Sporysz
Grzegorz Sporysz, fot. CBiDGP

Wasze Centrum od wielu lat wykonuje badania z zakresu zagospodarowania i rewitalizacji terenów zdegradowanych. Jak zmienia się świadomość inwestorów czy samorządów w tym zakresie?

Badania substancji zawartych w glebie, gruntach i wodach to obecnie bardzo ważny element dla inwestora czy lokalnych samorządów. Sprzedając ziemię lub chcąc na niej inwestować, przyszli lub obecni właściciele muszą wiedzieć, czy nie ma tam np. ukrytej bomby ekologicnzej. W takim przypadku trzeba przede wszystkim oszacować koszty rekultywacji. W wielu miejscach, na przykład w powstających strefach ekonomicznych, wykonywaliśmy i wykonujemy takie badania dla inwestorów zagranicznych. Chcą wiedzieć, czy budują we właściwym miejscu, bez zagrożeń. I ile będzie kosztowało ich ewentualne usunięcie. Dla nich to norma, zresztą i w Polsce świadomość w tym zakresie jest coraz większa, a obowiązujące przepisy oraz powstające regulacje prawne w tym zakresie, co raz dokładniej określają co, jakimi metodami i jak dokładnie należy badać w odniesieniu do konkretnych rodzajów degradacji. Przez lata panowała w tym względzie dowolność w interpretacji niektórych zapisów prawa, co mogło prowadzić przykładowo do niepotrzebnych wydatków.

Czyli jak zwykle główną przeszkodą są pieniądze?

Podam taki przykład z naszego doświadczenia: CBiDGP przygotowało projekt zagospodarowania rejonu stawu Kudrowiec w Chełmie Śląskim. Pierwsze zapiski o tym miejscu są datowane na XVI wiek i mówią o wykorzystywaniu akwenu do hodowli ryb. Przypuszczalnie poza hodowlą stawy mogły służyć do przetrzymywania ryb przewożonych z różnych rejonów Księstwa Pszczyńskiego na rybny targ w Zabrzegu, który w tym okresie był jednym z najważniejszych wiślanych targowisk rybnych, gdzie zaopatrywali się kupcy krakowscy. Hodowla podupadła jednak na przełomie XVIII i XIX wieku. A przez ostatnie dekady budowle hydrotechniczne i inżynierskie na tym terenie uległy całkowitej dewastacji. Swoje zrobiła oczywiście działalność górnicza. Dzięki zaproponowanym rozwiązaniom to miejsce sukcesywnie odżywa. Nie bez znaczenia było w tym wypadku partnerstwo publiczno-prywatne, bo nie zawsze samorząd może udźwignąć cały koszt rewitalizacji. Trzeba podkreślić, że przemysł na Śląsku odcisnął głębsze piętno niż choćby w Łodzi. Przecież łatwiej zaadoptować pomieszczenia dawnej szwalni niż huty metali nieżelaznych. A na pewno taniej.

Armada Golf Club
fot. Armada Golf Club

Rynek mieszkań powstałych na przykład w dawnych loftach może wskazywać na pewną modę. Czy to Pana zdaniem wyraźny trend?

Gdy jest możliwość restytucji danego obiektu na pewno jest on pożądany ze względu na swój historyczny charakter. Osobną kwestią jest to, czy mówimy o obiektach zlokalizowanych w centrach miast, czy na obrzeżach. Tutaj istotna może być wartość samych działek. Obserwuję też, jak znakomicie polscy architekci potrafią podnieść walor estetyczny takich miejsc np. przez odpowiednie oświetlenie. Ale nie tylko opuszczone budynki potrzebują rewitalizacji. Zamieszkałe familoki też stracą swój charakter, jeśli nikt nie zadba o ich odnowienie, a przecież takich osiedli jak Nikiszowiec, nie ma nigdzie indziej w Polsce.

Gorące tematy

CO MA WSPÓLNEGO DORADCA TRUMPA, MACIEJ ORŁOŚ I PREZYDENT MIASTA?

CO MA WSPÓLNEGO DORADCA TRUMPA, MACIEJ ORŁOŚ I PREZYDENT MIASTA?

Zaufany doradca Donalda Trumpa Jonny Daniels, Maciej Orłoś i kilkunastu czołowych ekspertów od wizerunku, PR-u i marketingu w Polsce. I temat przewodni: Marketing polityczny a polityka wyborów. więcej

OFF-EM O OFF-IE

OFF-EM O OFF-IE

Ten festiwal nie ma się podobać. Ma intrygować, zadawać pytania, pobudzać do dyskusji i pokazywać wszystko to, co stanowi alternatywę dla utartych ścieżek muzycznych, myślowych, mentalnych. więcej

JEŚLI UDAŁO MI SIĘ TAM, UDA MI SIĘ WSZĘDZIE

JEŚLI UDAŁO MI SIĘ TAM, UDA MI SIĘ WSZĘDZIE

Rozmowa z Rafałem Olbińskim, polskim malarzem, grafikiem, twórcą ilustracji i plakatów znanych na całym świecie. więcej

Męskie Granie - Katowice

Męskie Granie - Katowice

Męskie Granie w Katowicach, czyli muzyczne legendy i nowe brzmienia Męskie Granie już w sobotę 22 lipca w Katowicach. Będzie to trzeci koncert sponsorowanej przez markę Żywiec trasy. Na więcej

GLIWICE - JAZZ W RUINACH

GLIWICE - JAZZ W RUINACH

Jazz w Ruinach, jeden z najoryginalniejszych festiwali jazzowych, skupiający się na młodych, wschodzących gwiazdach, festiwal interdyscyplinarny, łączący kolejne obszary sztuki, rusza po raz więcej