Muzeum Zamkowe w Pszczynie - perle Górnego Śląska

Utworzone: wtorek, 10 czerwca 2014 Autor: Dawid Kwiecień
fot. Zbiory Muzeum Zamkowego w Pszczynie
Pierwsze informacje o pszczyńskim zamku pochodzą z pierwszej połowy XV wieku

 

Niedawno, bo 9 maja, Muzeum Zamkowe w Pszczynie obchodziło swoje urodziny. 68 lat temu po raz pierwszy otworzyło swoje progi dla zwiedzających. Wszystko zaczęło się od ekspozycji sztuki zdobniczej, która rozmieszczona była w kilku salach na pierwszym piętrze. Z biegiem czasu muzeum poszerzało swoją ofertę, a dziś do zwiedzania jest znacznie więcej. Cieszy to turystów, którzy do Pszczyny przyjeżdżają nie tylko z różnych stron kraju, ale i świata. W zeszłym roku Muzeum Zamkowe odwiedziło 170 tysięcy osób!

HISTORIA SIĘGAJĄCA XV WIEKU

Pierwsze informacje o zamku w Pszczynie pochodzą z 1433 roku, kiedy to czworoboczna budowla z wieżami, wałem ziemnym i fosą przetrwała najazd husytów. Działo się to za czasów bratanicy Władysława Jagiełły - Heleny Korybutówny. Od tamtej pory zamek wielokrotnie zmieniał nie tylko swoich właścicieli, ale również wygląd. Na jego przebudowę zdecydowano się między innymi podczas panowania rodu Promnitzów. Wtedy to gotycka budowla zmieniła się w renesansową rezydencję. Miała trzy kondygnacje i składała się z dwóch skrzydeł mieszkalnych. Taki wygląd zachowała do 1679 roku, gdy w pożarze spłonęła część obiektu. Odbudowę rozpoczęto rok później i trwała ona 9 lat. W tym czasie wzniesiono między innymi Bramę Wybrańców. Budynek przetrwał w niezmienionej formie do dzisiaj. Obecnie zamiast strażnicy mieści się w nim kawiarnia oraz Biuro Informacji Turystycznej. Na kolejną przebudowę zdecydownao się w 1734 roku, gdy panującym był Erdmann Promnitz. tym razem zamek miał przyjąć barokowy charakter. 7 lipca 1737 roku wybuchł jednak pożar, który przerwał prace. Powrócono do nich rok później, a zakończyły się dopiero po 30 latach. Teraz budowla miała dwie kondygnacje, a składały się na nią trzy skrzydła tworzące kształt podkowy. W tym czasie zmienił się nie tylko wygląd zamku, ale również jego właściciele. W 1765 roku przeszedł on w ręce książąt Anhalt-Kothen-Pless, którzy rządzili przez 81 lat. Za ich panowania zwierzyniec przekształcono w park, powstała Bażantaria w Porębie i Ludwikówka.

Sala lustrzana, fot. Zbiory Muzeum Zamkowego w Pszczynie
Sala lustrzana, fot.  Zbiory Muzeum Zamkowego w Pszczynie

Gdy linia książąt Anhalt-Kothen-Pless wygasła, nowymi właścicielami zamku zostali Hochbergowie z Książa. Pierwszym panującym był Hans Heinrich X, któremu krol Prus Fryderyk Wilhelm IV przyznał tytuł księcia na Pszczynie. Gdy zmarł, władzę przejął jego syn - Hans Heinrich XI. W czasach jego panowania Pszczyna gościła królów i władców, więc zdecydowano, by zamek zyskał nowy i lepszy wygląd. Prace rozpoczęły się w 1870 roku i trwały 6 lat. w tym czasie powstała reprezentacyjna klatka schodowa z wielką salą jadalną. Jej charakterystycznym elementem były dwa lustra o łącznej powierzchni 28 metrów kwadratowych. Nic więc dziwnego, że jadalnię zaczęto nazywać "Salą Lustrzaną". To nie jedyna zmiana. Wiele ścian przemalowano lub ozdobiono tapetami, natomiast w Salonie Wielkim i Bibliotece pojawiła się boazeria z orzecha włoskiego. Mało kto wie, że Pszczyna była ważnym miejscem podczas I wojny światowej. W pszczyńskim zamku mieściła się wtedy centralna kwatera niemieckiej armii i podejmowano tu najważniejsze decyzje.

EKSPOZYCJE MUZEUM ZAMKOWEGO W PSZCZYNIE

W muzeum zwiedzający mogą zobaczyć między innymi wnętrza mieszkalne, które pozwalają nam poczuć się jak członkowie książęcego rodu, którzy niegdyś krążyli po tutejszych pomieszczeniach. W pszczyńskim zamku zachowało się około 80 procent oryginalnego wyposażenia wnętrz, a prace konserwatorskie przywróciły dawne funkcje oraz aranżację wnętrz. To sprawia, że wędrówka przez korytarze i sale wywołuje niesamowite wrażenia.

Oprócz przepięknych wnętrz na gości muzeum czekają również ekspozycje stałe. W "Gabinecie Miniatur", który został otwarty w 55. rocznicę otworzenia muzeum, umieszczono około dwustu eksponatów. Znajdują się tu nie tylko miniatury (portrety niewielkich rozmiarów), ale również płaskorzeźby oraz sylwetki. Na wystawę składają się między innymi "Portret mężczyzny w berecie" Aleksandra Orłowskiego oraz podobizna Jana Henryka XV Hochberga. Powstała w 1918 roku w pszczyńskiej głównej kwaterze wojennej niemieckiej armii.

Salon Zielony w Muzeum Zamkowym w Pszczynie,  fot. P. Kłosek
Salon Zielony. fot. P. Kłosek

Kolejną stałą ekspozycją jest znajdująca się w piwnicach zamku "Zbrojownia". Znajdziemy tu zarówno uzbrojenie z XVI, jak i początków XX wieku. W gablotach umieszczono między innymi broń sieczną - miecze, szpady, szable i pałasze, broń drzewcową - halabardy, partyzany i lance, kusze myśliwskie i tarczowe, a także zbroje - rycerską, kirys husarski, ryngraf czy hełmy. Na ekspozycję składa się liczna kolekcja broni zaczepnej, myśliwskiej, sportowej i pojedynkowej. Ciekawie prezentują się również miecze katowskie z umieszczonymi na głowniach łacińskimi sentencjami. Oprócz broni i zbroi znajdują się tu fotografie przedstawiające dokumenty oraz członków przedwojennego Bractwa Kurkowego w Pszczynie.

Wystawa "Znane i nieznane" to natomiast zbiór najcenniejszych zabytków Muzeum Zamkowego w Pszczynie, które były prezentowane w przeszłości, ale musiały ustąpić miejsca innym eksponatom. Składa się na nią ponad 250 przedmiotów - dzieł sztuki, zabytków przyrody czy techniki.

Swoją ekspozycję ma także księżna Daisy. Na wystawę składają się przede wszystkim fotografie - nie tylko księżnej i jej bliskich, ale również polityków i arystokratów. Oprócz zdjęć znajdują się tu również opisy, które pozwalają lepiej poznać życiorys angielskiej szlachcianki - Marii Teresy Oliwii Hochberg von Pless.

Gorące tematy

CO MA WSPÓLNEGO DORADCA TRUMPA, MACIEJ ORŁOŚ I PREZYDENT MIASTA?

CO MA WSPÓLNEGO DORADCA TRUMPA, MACIEJ ORŁOŚ I PREZYDENT MIASTA?

Zaufany doradca Donalda Trumpa Jonny Daniels, Maciej Orłoś i kilkunastu czołowych ekspertów od wizerunku, PR-u i marketingu w Polsce. I temat przewodni: Marketing polityczny a polityka wyborów. więcej

OFF-EM O OFF-IE

OFF-EM O OFF-IE

Ten festiwal nie ma się podobać. Ma intrygować, zadawać pytania, pobudzać do dyskusji i pokazywać wszystko to, co stanowi alternatywę dla utartych ścieżek muzycznych, myślowych, mentalnych. więcej

JEŚLI UDAŁO MI SIĘ TAM, UDA MI SIĘ WSZĘDZIE

JEŚLI UDAŁO MI SIĘ TAM, UDA MI SIĘ WSZĘDZIE

Rozmowa z Rafałem Olbińskim, polskim malarzem, grafikiem, twórcą ilustracji i plakatów znanych na całym świecie. więcej

Męskie Granie - Katowice

Męskie Granie - Katowice

Męskie Granie w Katowicach, czyli muzyczne legendy i nowe brzmienia Męskie Granie już w sobotę 22 lipca w Katowicach. Będzie to trzeci koncert sponsorowanej przez markę Żywiec trasy. Na więcej

GLIWICE - JAZZ W RUINACH

GLIWICE - JAZZ W RUINACH

Jazz w Ruinach, jeden z najoryginalniejszych festiwali jazzowych, skupiający się na młodych, wschodzących gwiazdach, festiwal interdyscyplinarny, łączący kolejne obszary sztuki, rusza po raz więcej