Długa historia czasu

Kategorie: Rozrywka Silesia24
Utworzone: poniedziałek, 20 października 2014 Autor: Dawid Kwiecień
fot. sxc

 

Czas to pieniądz, szczęśliwi go nie mierzą, leczy rany, ale próbujemy go zabić, gdy doskwiera nam nuda. Z czysto fizycznego punktu widzenia jest to wielkość służąca do chronologicznego uporządkowania wydarzeń, chociaż człowiek był skłonny do nadawania mu wyjątkowego znaczenia. W najbliższy weekend kwestia czasu znów będzie częściej poruszana, gdyż przechodzimy w czas zimowy, w związku z czym będziemy mogli spać godzinę dłużej. A jaka jest jego historia?

Od kija po impulsy pulsarów

Istotnym elementem pierwszych urządzeń służących do odmierzania czasu było słońce. Jego promienie padały na gnomon - wskazówkę w formie pręta, kija czy słupa - wokół którego znajdowała się tarcza z zaznaczonymi godzinami. Rolę cyferblatu pełnił nierzadko zwykły plac. Z zegarów słonecznych korzystali również mieszkańcy Chin, Egiptu i Babilonu. Te czasomierze miały jednak wady. Zmieniające się pory roku i położenie Ziemi względem Słońca zniekształcało pomiary.

Kolejny rodzaj zegara wykorzystywał wodę spływającą z jednego naczynia do drugiego. Niestety też był niedokładny. Zmieniające się proporcje cieczy wpływały na prędkość jej spływania. Rozwiązaniem było zastąpienie wody piaskiem. Innym żywiołem, który posłużył do odmierzania czasu, był ogień. Wystarczyło, że na świecy zaznaczono podziałkę, by otrzymać prosty zegar.

Za miejsce narodzin pierwszego czasomierza mechanicznego uważa się natomiast Chiny. Uczony Liang Lingzan wyposażył zegar wodny w wychwyt, który reguluje chód mechanizmu. Według innych źródeł pierwszy taki zegar został skonstruowany dwa wieki później przez Gerberta z Aurillac - filozofa i matematyka, który w 999 roku został papieżem i przyjął imię Sylwester II. Później przyszedł czas na zegary sprężynowe, wahadłowe, naręczne, kieszonkowe, kwarcowe, a nawet atomowe. Na tych ostatnich jednak nie poprzestano. W 2011 roku w Gdańsku skonstruowano pierwszy na świecie zegar pulsarowy, który zlicza impulsy radiowe emitowane przez pulsary.

Lata przestępne

Skąd wziął się rok przestępny? Otóż Ziemia wcale nie okrąża Słońca w 365 dni. Naszej planecie zajmuje to dokładnie 365 dni i 6 godzin. Gdyby więc nie rok przestępny, co cztery lata nasze kalendarze byłyby spóźnione o kolejną dobę. Co ciekawe, dodatkowa doba nie jest wcale ostatnim dniem lutego. "Wstawia" się ją pomiędzy 23 a 24 dzień. Zwyczaj ten ma ponad 2000 lat, gdyż w 45 roku przed naszą erą wprowadził go Juliusz Cezar.

Czas zimowy, czas letni

Dwa razy do roku jesteśmy zmuszeni do przestawiania zegarków o jedną godzinę, do tyłu lub do przodu. Na wprowadzenie czasu letniego zdecydowano się ze względów ekonomicznych. Dzięki zmianie człowiek miał lepiej wykorzystywać słońce, co przełożyłoby się na oszczędności. Pierwszym krajem, który wprowadził czas letni, były Niemcy. Podczas I wojny światowej, 30 kwietnia 1916 roku przesunięto zegarki o godzinę do przodu, by powrócić do czasu zimowego dopiero 1 października. Tym śladem poszła Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone, a później kolejne kraje.

O tym, że czas ma ogromny wpływ na ludzkość, każdy z nas przekonuje się pod koniec marca i na początku kwietnia. Przesunięcie zegarków o jedną godzinę do przodu nie tylko powoduje, że większość osób śpi krócej. W tym okresie czujemy się dodatkowo zdekoncentrowani, rozdrażnieni, a i zdarzają się problemy z apetytem. Dodatkowo naukowcy zauważyli, że na krótko po zmianie czasu na letni zwiększa się liczba zawałów serca oraz wypadków samochodowych.

Czas jest więc znacznie bardziej skomplikowany, niż mogłoby nam się to wydawać. Jeśli dołożyć do tego zakrzywienie czasoprzestrzeni na powierzchni czarnej dziury oraz inne paradoksy, to łatwo stracić głowę. Dlatego choć temat jest niezwykle interesujący, na zapoznanie się z nim wielu ludziom szkoda czasu.

Gorące tematy

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Siódma edycja festiwalu SnowFest - najgorętszego wydarzenia w samym środku zimy - odbędzie się 28 i 29 lutego w Szczyrku. Po raz kolejny na terenie amfiteatru pojawi się liczna grupa więcej

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

Jak polskie miasto stało się rozpoznawalne na całym świecie, jak wciągnąć w marketing miejsc influencerów, jak wykorzystać storytelling w samorządach, jakie akcje społeczne prowadzić, aby więcej

Nowa muzyka

Nowa muzyka

Na mapie polskich festiwali można spokojnie doliczyć się co najmniej kilkudziesięciu pozycji. Niektóre są małe, kameralne, zaszyte w podziemiach fortu lub leśnej głuszy. Inne wręcz więcej

PR W SAMORZĄDZIE JUŻ WE WRZEŚNIU

PR W SAMORZĄDZIE JUŻ WE WRZEŚNIU

Samorządowa gra o tron - rusza konkurs Kryształy PR-u Zmagania serialowych bohaterów o miejsce na tronie dobiegły końca. Ich role przejął jednak ktoś inny, a rozgrywka toczy się więcej

AIR SHOW W 100 LECIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH

AIR SHOW W 100 LECIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH

Widowiskowe podniebne akrobacje, rekonstrukcje walk i historyczne dioramy – już 15 czerwca na katowicki Muchowiec powróci FAJERA! W tym roku wydarzenie zostało włączone w oficjalne obchody więcej