Gwardia kontra Legia, czyli o slangu branżowym słów kilka

Kategorie: Rozrywka Silesia24
Utworzone: wtorek, 21 października 2014 Autor: Rafał Barteczko
fot. arch. Polskiego Instytutu Filmowego
Kadr z filmu „Drogówka” Wojciecha Smarzowskiego

 

Nie ma chyba zawodu, który nie posiada swojego żargonu. Stanowi on szczególną formę odstresowania w pracy. Naukowcy nazywają go też socjolektem czy profesjolektem, czyli odmianą języka używaną przez klasę lub grupę społeczną, grupę zawodową lub subkulturę. Słownictwo bywa zazwyczaj budowane tak, aby nie było zrozumiałe dla ludzi nienależących do grupy. Na temat zawodowego słownictwa powstało wiele prac naukowych. Nie sposób zatem w jednym krótkim artykule przedstawić tego czym się ono charakteryzuje. Bardzo ciekawą bazę językoznawczą stanowi na pewno słownictwo służb mundurowych. Niedawno na ekranach polskich kin zagościł film Patryka Vegi - "Służby specjalne". Produkcja pełna jest żargonowego języka środowiska oficerów organów bezpieczeństwa.

Najnowsza produkcja Patryka Vegi, reżysera znanego z takich mocnych męskich obrazów jak "Pitbull’, "Kryminalni" czy "Prawdziwe Psy", był jednym z najbardziej oczekiwanych filmów ostatniej dekady. Już wiadomo, że "Służby specjalne" zostały bardzo dobrze przyjęte zarówno przez widzów, jak i krytyków. Reżyser odsłania kulisy życia i pracy oficerów polskich, tajnych służ specjalnych. Już choćby przez to produkcja Vegi wzbudzała i nadal wzbudza liczne kontrowersje. Film posiada także ciekawą bazę dla językoznawców. Montażyści zadbali jednak o to, żeby film mogły zobaczyć osoby niezwiązane z środowiskiem Agencji Bezpieczeństwa Narodowego.  Podczas trwania filmu i wraz z pojawieniem się słów uznanych za branżowe, pojawia się także czarna ramka u dołu ekranu z wyjaśnieniem. Dla tych, którzy filmu jeszcze nie widzieli albo dla tych, którzy chcą go sobie odświeżyć w tabelce poniżej prezentujemy kluczowe słowa uznane za żargon oficerów operacyjnych. Taki słownik z pewnością pomoże lepiej zorientować się w specyfice pracy agentów.

Film
Kadr z filmu "Służby specjalne" Patryka Vegi, fot. arch. Polskiego Instytutu Filmowego

Żargon oficerów specjalnych wydaje się jednak różnić od tego, jakim porozumiewają się inne służby mundurowe. Bardzo specyficznym językiem porozumiewają się między sobą policjanci. W próbach uchwycenia cząstek tego slangu znów z pomocą przychodzi kinematografia polska, m.in. zeszłoroczny hit Wojciecha Smarzowskiego - "Drogówka".

Jak wynika z badań, wiele wspólnych określeń funkcjonuje prawie we wszystkich jednostkach policyjnych, ale są wyjątki. W komendach na północy kraju na izbę zatrzymań mówi się "żłób", na południu funkcjonuje bardziej zdrobniała forma - "żłobek". Bywa, że trzeba zabrać zatrzymanego "na sanki", czyli posiedzenie sądu, które ma zdecydować o jego ewentualnym aresztowaniu tymczasowym. Sami policjanci bywają w "pentagonie", czyli komendzie wojewódzkiej policji. Młody aspirant to podobno "szaszłyk". Policjanta można często zobaczyć z "blondynką", czyli pałką policyjną. Warto też wspomnieć o "chlebodawcy" czasami nazywanym "suszarką". To znienawidzone przez kierowców urządzenie do pomiaru prędkości. A kiedy kierowca jechał zbyt szybko i wpadł w policyjne sidła, odbywa się rutynowe badanie trzeźwości, nazywane pieszczotliwie "dmuchaniem".

SŁOWNIK SŁUŻB SPECJALNYCH:

GWARDIA cywile
LEGIA wojskowi
SZPION w języku rosyjskim szpieg
DOJEB/DOJEP w slangu oficerów ABW Departament Ochrony Ekonomicznych Interesów Państwa, jeden z pionów w Agencji
NA GWIZDKACH na sygnale
OBIEKT mieszkanie figuranta - przykład użycia: "Od rana mamy obiekt na oku"
PROCA krótka broń palna
GSR - GUN SHOT RESIDUE ślady osmalenia i opalenia powstałe na ciele i odzieży po postrzale
LEGENDA wymyślona wersja wydarzeń
PÓJDZIESZ POD KAPELUSZ w slangu służb specjalnych "odejdziesz do cywila"
ANAL w slangu kontrwywiadu Afghan National Army
CZŁOWIEK POD ŻYRANDOLEM prezydent RP
DA - DIRECT ACTION akcje bezpośrednie - niszczenie, dywersja, sabotaż
OSŻP obezwładnianie siły żywej przeciwnika - zabójstwa
MORDOCHLAP określenie służb specjalnych na zdrajcę, który sprzedał informacje
ŚNIĄCY duchowny, który nie miał świadomości, że grupa "d" zgromadziła na niego materiały kompromitujące
PRZYDZIĘCIOLIŁ cudzołożył

Gorące tematy

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Siódma edycja festiwalu SnowFest - najgorętszego wydarzenia w samym środku zimy - odbędzie się 28 i 29 lutego w Szczyrku. Po raz kolejny na terenie amfiteatru pojawi się liczna grupa więcej

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

Jak polskie miasto stało się rozpoznawalne na całym świecie, jak wciągnąć w marketing miejsc influencerów, jak wykorzystać storytelling w samorządach, jakie akcje społeczne prowadzić, aby więcej

Nowa muzyka

Nowa muzyka

Na mapie polskich festiwali można spokojnie doliczyć się co najmniej kilkudziesięciu pozycji. Niektóre są małe, kameralne, zaszyte w podziemiach fortu lub leśnej głuszy. Inne wręcz więcej

PR W SAMORZĄDZIE JUŻ WE WRZEŚNIU

PR W SAMORZĄDZIE JUŻ WE WRZEŚNIU

Samorządowa gra o tron - rusza konkurs Kryształy PR-u Zmagania serialowych bohaterów o miejsce na tronie dobiegły końca. Ich role przejął jednak ktoś inny, a rozgrywka toczy się więcej

AIR SHOW W 100 LECIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH

AIR SHOW W 100 LECIE POWSTAŃ ŚLĄSKICH

Widowiskowe podniebne akrobacje, rekonstrukcje walk i historyczne dioramy – już 15 czerwca na katowicki Muchowiec powróci FAJERA! W tym roku wydarzenie zostało włączone w oficjalne obchody więcej