O papieżu i końcu świata, fajerwerkach oraz zwyczajach, czyli sylwestrowe historie i ciekawostki

Kategorie: Rozrywka Silesia24
Utworzone: środa, 31 grudnia 2014 Autor: Dawid Kwiecień
fot. Hai Linh Truong/Flickr
Jedne z najpiękniejszych pokazów sztucznych ogni odbywają się w Sydney

 

Przed nami sylwester - jedyna noc w roku, gdy większość ludzi na świecie nie śpi. Zamiast tego świętujemy zakończenie starego i rozpoczęcie nowego roku, bawimy się na balach i w domach, a czasem decydujemy się na przemyślenia oraz podsumowanie naszego dotychczasowego życia. Skąd się jednak wzięła nazwa "sylwester", jak to się dzieje, że fajerwerki tworzą piękne, kolorowe obrazy na niebie i jakie są zwyczaje oprócz tradycyjnych postanowień noworocznych?

PAPIEŻE I LEWIATAN

Niektóre podania każą nam szukać po­czątków świętowania tej wyjątkowej nocy w 999 roku. Zbliżający się koniec pierwszego tysiąclecia napawał ludzi strachem, a to z po­wodu pewnej przepowiedni. Otóż 31 grudnia miał uwolnić się Lewiatan, który w IV wieku został zamknięty w podziemiach papieskiej siedziby przez papieża Sylwestra I. Data "obudzenia się" bestii nie była przypadko­wa. 31 grudnia to rocznica śmierci Sylwestra I. W 999 roku, gdy papieżem był Sylwester II, nastroje wśród ludzi nie były więc najlepsze. 31 grudnia towarzyszyła im panika i strach. Jednak czas mijał, a nic wyjątkowego się nie działo. Ludzie wyszli więc na ulice, by wspól­nie radować się i bawić, co zapoczątkowało sylwestrową tradycję.

Choć historia jest niezwykle interesująca, to jak łatwo się domyślić nie ma zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością. Faktycznie ist­nieli papieże Sylwester I oraz Sylwester II, ale żadnej bestii uwięzionej w podziemiach nie było. Dlaczego jednak używamy jego imie­nia do nazywania wigilii Nowego Roku? To po prostu wspomnienie liturgiczne Sylwe­stra I, który przewodził Kościołowi w latach 314-335.

Fajerwerki na cześć Katarzyny II w 1787 roku, obraz Jana Bogumiła Plerscha
Fajerwerki na cześć Katarzyny II w 1787 roku, obraz Jana Bogumiła Plerscha

POLSKIE TRADYCJE

Co ciekawe, w Polsce sylwestrowa tradycja jest stosunkowo młoda. Świętować rozpoczęcie nowego roku zaczęliśmy dopiero w XIX wie­ku. 31 grudnia nierzadko był rozpoczynany od polowania, w trakcie którego palono ogniska i raczono się alkoholem. Wieczorem zaś cho­dzono do kościoła, a po powrocie zasiadano do kolacji równie uroczystej jak wigilia. Po jedzeniu domownicy umilali sobie czas śpie­waniem kolęd oraz bardziej rozrywkowych pieśni, a o północy przychodził czas na szam­pana i składania sobie życzeń. W niektórych regionach popularne było również strzelanie z bata i wróżenie.

FEERIA BARW NA NOWOROCZNYM NIEBIE

Już na kilka dni przed sylwestrem słychać wy­strzały pierwszych petard i fajerwerków. Im bli­żej północy 31 grudnia, tym staje się ich więcej, by w pierwszej minucie Nowego Roku rozświe­tlić niebo feerią barw. Warto wiedzieć, że fajer­werki nie są wcale takim nowym wynalazkiem. Ich początki sięgają III wieku przed naszą erą!

Choć pierwszy proch wynaleziono dopiero w IX wieku naszej ery, to początków fajerwerków można szukać już ponad tysiąc lat wcześniej. W III wieku przed naszą erą w Chinach prażono bambu­sy, czego efektem był huk. Wierzono, że odstrasza on złe duchy. Na kolejny krok w rozwoju pirotech­niki przyszło czekać ludzkości do IX wieku. Wtedy to w Chinach wynaleziono czarny proch, który pozwalał na produkcję zupełnie nowych fajerwer­ków. Natomiast w XII wieku na dworze cesarskim organizowano oficjalne pokazy sztucznych ogni.

Afisz o fajerwerku z dnia 15 września 1781 r., fot. Encyklopedia staropolska ilustrowanaRównież w Polsce w dawnych czasach popular­ne były sztuczne ognie. Łukasz Górnicki w swo­jej kronice "Dzieje" napisał, że gdy narodził się Zygmunt III Waza, to "po górach nad Wilnem strzelby rozmaite, rac puszczania, insze puszkar­skich przypraw ognie były zapalane". Fajerwerki wystrzeliły w niebo także z okazji wybrania Sta­nisława Augusta Poniatowskiego na króla Polski. Wywieszono nawet afisz zapraszający na pokaz.

A jak to się dzieje, że w sylwestrową noc na niebie widzimy tyle kolorów? To kwestia zasto­sowania chlorków różnych metali. Związki mie­dzi dają niebieską barwę, baru zieloną, strontu czerwoną, a sodu żółtą.

SYLWESTROWE ZWYCZAJE

Choć sylwestrowych zwyczajów jest wiele, to jeden stał się szczególnie popularny i jest obecnie kultywowany przez większość z nas. To noworoczne postanowienia. Zaczynając nowy etap w życiu nierzadko chcemy zmienić w nim coś na lepsze. Obiecujemy więc sobie, że prze­staniemy palić, schudniemy, zaczniemy dbać o zdrowie czy też zainwestujemy w rozwój swo­ich umiejętności. Choć najczęściej swojego po­stanowienia trzymamy się góra miesiąc, to wca­le nam to nie przeszkadza w składaniu nowych przyrzeczeń w kolejnych latach.

Chęć wprowadzenia zmian do swojego życia to nie jedyny zwyczaj związany z zakończe­niem starego i rozpoczęciem nowego roku. Dawniej panowała również tradycja spisywania swoich problemów na karteczkach. Następnie należało je spalić i tym sposobem pozbyć się dotychczasowych kłopotów. O czym jeszcze należy pamiętać? 31 grudnia nie powinniśmy sprzątać mieszkania, gdyż wymieciemy szczę­ście z domu. Przed zakończeniem roku warto także uregulować zaległe płatności, bo wejście w nowy rok z długami nie wróży nam najlepiej. Z kolei lodówka świecąca pustkami może wró­żyć biedę przez cały rok. Dlatego lepiej nie ku­sić losu i zrobić duże, spożywcze zakupy. 

Gorące tematy

Sezon festiwali otwarty!

Sezon festiwali otwarty!

Wszystko wskazuje na to, że otwarcie tegorocznego sezonu polskich festiwali będzie naprawdę mocne! Jeżeli jeszcze nie macie planów na weekend...to już chyba po problemie. Fani muzyki więcej

Snowfest - znamy już pełen line up!

Snowfest - znamy już pełen line up!

Już niedługo SnowFest Festival powered by Tauron po raz 7. udowodni, że impreza do rana pod gołym niebem to nie tylko domena ciepłych, letnich miesięcy. Najgorętsze wydarzenie trwającego więcej

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Snowfest - drugie ogłoszenie!

Siódma edycja festiwalu SnowFest - najgorętszego wydarzenia w samym środku zimy - odbędzie się 28 i 29 lutego w Szczyrku. Po raz kolejny na terenie amfiteatru pojawi się liczna grupa więcej

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

MIASTA MAJĄ DOBRY PR

Jak polskie miasto stało się rozpoznawalne na całym świecie, jak wciągnąć w marketing miejsc influencerów, jak wykorzystać storytelling w samorządach, jakie akcje społeczne prowadzić, aby więcej

Nowa muzyka

Nowa muzyka

Na mapie polskich festiwali można spokojnie doliczyć się co najmniej kilkudziesięciu pozycji. Niektóre są małe, kameralne, zaszyte w podziemiach fortu lub leśnej głuszy. Inne wręcz więcej